تبلیغات
دنیای شیمی - زندگینامه ی شیمیدان های معروف
 
دنیای شیمی
چهارشنبه 12 مرداد 1390 :: نویسنده : عبدالحسین بهرامی
شیمیدان های نامی اسلام

آغاز كیمیاگری اسلامی با اسامی مردانی همراه است كه احتمالا خود كیمیاگر نبوده‌اند، اما با گذشت زمان و فرارسیدن قرن دهم میلادی ، كیمیاگران شهیری از میان آنان برخاستند كه علاوه بر تفكراتشان ، نوشتارهای كاملا جدید و نوینی خلق كردند.


امام جعفر صادق علیه السلام (148 ـ 82 هـ . ق. / 770 ـ 705 م.)


محضر پر فیض حضرت امام صادق (ع) ، مجمع جویندگان علوم بود. با دانش پژوهی كه به محفل آن حضرت راه مییافت از خرمن لایزال دانش او بهره مند میشد. در علم كیمیا ایشان نخستین كسی بودند كه عقیده به عناصر چهارگانه (عناصر اربعه) آب ، آتش ، خاك و باد را متزلزل كردند. از فرموده‌های ایشان است كه : «من تعجب میكنم مردی چون ارسطو چگونه متوجه نشده بود كه خاك یك عنصر نیست. بلكه عنصرهای متعددی در آن وجود دارد.» ایشان هزار سال پیش از پرسینلی ، لاووازیه و ... دریافته بود كه در آب چیزی هست كه میسوزد (كه امروزه آن را هیدروژن مینامند).


از امام صادق (ع) ، رساله‌ای در علم كیمیا تحت عنوان «رسالة فی علم الصناعة و الحجر المكرم» باقیمانده كه دكتر «روسكا» آن را به زبان آلمانی ترجمه و در سال 1924 آن را تحت عنوان «جعفر صادق امام شیعیان ، كیمیاگر عربی» در «هایدبرگ» به چاپ رسانده است. به عنوان مثال و برای آشنایی با نظرات حضرت صادق (ع) در شیمی ، خلاصه‌ای از بررسی دكتر «محمد یحیی هاشمی» را در ذیل درج میكنیم:


از شرحی كه امام صادق (ع) برای اكسید میدهد، چنین معلوم میشود كه اكسید جسمی بوده كه از آن برای رفع ناخالصی در فلزات استفاده شده است. ایشان تهیه اكسید اصغر (اكسید زرد) را از خود و آهن و خاكستر به كمك حرارت و با وسایل آزمایشگاهی آن دوره ، مفصلا شرح داده و نتیجه عمل را كه جسمی زرد رنگ است، اكسید زرد نام نهاده‌اند. این شرح كاملا با فروسیانید پتاسیم كه جسمی است زرد رنگ به فرمول Fe(CN)6] K4] منطبق است و ... . نتیجه عمل بعد از طی مراحلی ایجاد و تهیه طلای خالص است. امروزه نیز از همین خاصیت سیانور مضاعف طلا و پتاس برای آبكاری با طلا استفاده میشود.



جابر بن حیان (200 ـ 107 هـ . ق / 815 ـ 725 میلادی)

جابربین حیان معروف به صوفی یا كوفی ، كیمیاگر ایرانی بوده و در قرن نهم میلادی میزیسته و بنا به نظریه اكثریت قریب به اتفاق كیمیاگران اسلامی ، وی سرآمد كیمیاگران اسلامی قلمداد میشود. شهرت جابر نه تنها به جهان اسلام محدود نمیشود و غربیها او را تحت عنوان «گبر» میشناسند.ابن خلدون درباره جابر گفته است:


جابربن حیان پیشوای تدوین كنندگان فن كیمیاگری است.


جابربن حیان ، كتابی مشتمل بر هزار برگ و متضمن 500 رساله ، تالیف كرده است. «برتلو» شیمیدان فرانسوی كه به «پدر شیمی سنتز» مشهور است، سخت تحت تاثیر جابر واقع شده و میگوید: «جابر در علم شیمی همان مقام و پایه را داشت كه ارسطو در منطق .» جورج سارتون میگوید: «جابر را باید بزرگترین دانشمند در صحنه علوم در قرون وسطی دانست.» اریك جان هولیمارد ، خاورشناس انگلیسی كه تخصص وافری در پژوهشهای تاریخی درباره جابر دارد، چنین مینویسد:


جابر شاگرد و دوست امام صادق (ع) بود و امام را شخصی والا و مهربان یافت؛ بطوری كه نمیتوانست از او جدا ولی بی نیاز بماند. جابر میكوشید تا با راهنمایی استادش ، علم شیمی را از بند افسانه‌های كهن مكاتب اسكندریه برهاند و در این كار تا اندازه‌ای به هدف خود رسید. برخی از كتابهایی كه جابر در زمینه شیمی نوشته عبارتند از : الزیبق ، كتاب نارالحجر ، خواص اكسیرالذهب ، الخواص ، الریاض و ... .


وی به آزمایش بسیار علاقمند بود. از این رو ، می توان گفت نخستین دانشمند اسلامی است كه علم شیمی را بر پایه آزمایش بنا نهاد. جابر نخستین كسی است كه اسید سولفوریك یا گوگرد را از تكلیس زاج سبز و حل گازهای حاصل در آب بدست آورد و آن را زینت الزاح نامید. جابر اسید نیتریك یا جوهر شوره را نیز نخستین بار از تقطیر آمیزه‌ای از زاج سبز ، نیترات پتاسیم و زاج سفید بدست آورد.


رازی ، ابوبكر محمد بن زكریا (313 ـ 251 هـ . ق / 923 ـ 865 م.)


زكریای رازی به عنوان یكی از بزرگترین حكیمان مسلمان شناخته شده و غربیها او را به نام «رازس» میشناسند. رازی در علم كیمیا ، روش علمی محض را انتخاب كرده و بر خلاف روشهای تمثیلی و متافیزیك ، به روشهای علمی ارزش زیادی قائل شده. رازی موسس علم شیمی جدید و نخستین كسی است كه «زیست شیمی» را پایه‌گذاری نموده است. دكتر «روسكا» شیمیدان آلمانی گفته است: «رازی برای اولین بار مكتب جدیدی در علم كیمیا بوجود آورده است كه آن را مكتب علم شیمی تجربی و علمی می توان نامید.


مطلبی كه قابل انكار نیست اینست كه زكریای رازی پدر علم شیمی بوده است.» كتابهای او در زمینه كیمیا در واقع اولین كتابهای شیمی است. مهمترین اثر رازی در زمینه كیمیا كتاب «سرالاسرار» است. ظاهرا رازی 24 كتاب یا رساله در علم كیمیا نوشته كه متاسفانه فقط معدودی از آنها بدست آمده و در كتابخانه‌های مشهور دنیا نگهداری میشود. وی نخستین بار از تقطیر شراب در قرع و انبیق ماده‌ای بدست آورد كه آن را الكحل نامید كه بعدها به هر نوع ماده پودری شكل حتی به جوهر هم داده شد، از این رو آن جوهر را جوهر شراب نیز نامیدند. گفته میشود كه رازی كربنات آمونیوم را از نشادر و همچنین كربنات سدیم را تهیه كرده است.


ابن سینا ، حسین (428 ـ 370 هـ . ق / 1036 ـ 980 م.)


ابن سینا ملقب به شیخ الرئیس ، بزرگترین فیلسوف و دانشمند اسلامی و چهره‌ای بسیار موثر در میدان علوم و فنون است. غربیها وی را به نام «اوسینیا» میشناسند. ابن سینا ، رنجی برای كیمیاگری و ساختن طلا نكشید؛ زیرا او به استحاله باور نداشت و صریحا تبدیل فلزات به یكدیگر را ناممكن و غیر عملی میدانست.


ابو علی سینا از ادویه منفرد ، 785 قلم دارو را به ترتیب حروف ابجد نام برده و به ذكر ماهیت آنها پرداخته و خواص تاثیر آن داروها را شرح داد. وی ضمن توصیف این مواد ، آگاهیهای جالبی در زمینه «شیمی كانی» به خوانندگان میدهد و میگوید از تركیب گوگرد و جیوه می توان شنگرف تهیه كرد. وی نخستین كسی است كه خواص شیمیایی الكل و اسید سولفوریك را از نظر دارویی شرح داد.


بیرونی ، ابوریحان محمد (442 ـ 362 هـ . ق / 1050 ـ 972 م.)


كانی شناس و دارو شناس جهان اسلام و یكی از بزرگترین دانشمندان اسلام است كه با ریاضیات ، نجوم ، فیزیك ، كانی شناسی ، دارو سازی و اغلب زبانهای زنده زمان خود آشنایی داشته است. یكی از آثار مهم بیرونی در شیمی كتاب الجواهر وی است كه در بخشی از آن ، نتایج تجربی مربوطه به تعیین جرم حجمی امروزی آنها تفاوت خیلی كم دارد و یكی از كاربردهای مهم وی به شمار میرود كه در علوم تجربی ، انقلابی بزرگ به وجود آورد. برای تعیین جرم اجسام ، ترازویی ابداع كرد.


بیرونی همچنین در كتاب الجماهیر (در شناسایی جوهرها) به معرفی مواد كانی به ویژه جواهرات گوناگون پرداخت. بیرونی ، چگالی سنج را برای تعیین جرم حجمی كانیها به ویژه جوهرها و فلزها نوآوری كرد كه در آزمایشگاه امروزی كاربرد دارد.



منبع : دانشنامه رشد




نوع مطلب : دانشمندان ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 28 شهریور 1397 06:39 ب.ظ

Valuable advice. Appreciate it.
cialis kaufen wo order cialis from india get cheap cialis cialis super acti cialis therapie precios de cialis generico cialis 5 mg effetti collateral we use it 50 mg cialis dose only now cialis for sale in us how do cialis pills work
سه شنبه 27 شهریور 1397 03:30 ب.ظ

You actually reported this really well!
we like it cialis soft gel cialis generika in deutschland kaufen generic cialis at the pharmacy canadian cialis cialis sans ordonnance cialis wir preise cialis for daily use cialis generique 5 mg compare prices cialis uk cialis online deutschland
سه شنبه 13 شهریور 1397 07:39 ب.ظ

Great stuff. Kudos!
canadian prescriptions online serc 24 mg buy viagra usa canadian pharmacies best canadian mail order pharmacies north west pharmacy canada online canadian discount pharmacies aarp recommended canadian pharmacies Northwest Pharmacy online drug store canadian mail order pharmacies
سه شنبه 13 شهریور 1397 04:02 ق.ظ

You actually mentioned it perfectly.
viagra online prices buy generic viagra paypal price of viagra how to buy viagra without seeing a doctor can u buy viagra online natural viagra sildenafil and viagra how to get viagra cheap buy cheapest viagra online buy real viagra online
دوشنبه 12 شهریور 1397 08:23 ب.ظ

Truly many of awesome info.
cialis baratos compran uk cialis 20 mg cut in half side effects for cialis sialis cialis 10mg prix pharmaci comprar cialis navarr cialis 5 mg cialis 20mg cialis 10 doctissimo we like it cialis price
دوشنبه 12 شهریور 1397 01:55 ق.ظ

Wow a lot of helpful material.
cialis tablets for sale click now cialis from canada enter site 20 mg cialis cost cialis 100 mg 30 tablet if a woman takes a mans cialis cialis generisches kanada sialis tadalafil generic generic cialis soft gels look here cialis order on line
یکشنبه 11 شهریور 1397 12:49 ب.ظ

Fantastic forum posts. With thanks.
low dose cialis blood pressure enter site very cheap cialis low cost cialis 20mg walgreens price for cialis buy cialis online cheapest acquistare cialis internet cialis 5mg cialis uk next day achat cialis en suisse cialis taglich
دوشنبه 22 مرداد 1397 12:35 ق.ظ

Helpful material. Cheers!
generic cialis soft gels how do cialis pills work buy cheap cialis in uk cialis 10mg prix pharmaci cialis prezzo di mercato prices for cialis 50mg we recommend cialis best buy cialis 20mg preis cf low dose cialis blood pressure generic cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 02:46 ق.ظ

You've made your position pretty well..
cialis vs viagra cialis arginine interactio cialis dosage amounts weblink price cialis generico cialis mexico how to buy cialis online usa how much does a cialis cost india cialis 100mg cost cialis free trial cost of cialis per pill
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 04:52 ق.ظ

Cheers, Ample write ups!

buying viagra online forum viagr buy viagra uk next day delivery buy generic viagra uk were to buy viagra buy viagra pill viagra side effects buy viagra uk viagra online buy viagra alternatives
جمعه 17 فروردین 1397 08:31 ب.ظ

Beneficial write ups. Kudos!
cialis from canada acheter cialis kamagra enter site 20 mg cialis cost cialis farmacias guadalajara viagra vs cialis vs levitra cialis per paypa cialis generika in deutschland kaufen canadian drugs generic cialis buying brand cialis online tadalafil 20mg
جمعه 3 فروردین 1397 05:09 ب.ظ

Nicely put. Many thanks.
cialis rezeptfrei sterreich cialis prices in england india cialis 100mg cost what is cialis cialis with 2 days delivery cialis 20mg prix en pharmacie look here cialis order on line cialis 30 day sample acheter cialis kamagra cialis official site
پنجشنبه 16 شهریور 1396 04:59 ب.ظ
You have made some really good points there. I looked on the internet for additional information about the issue and found most people will go along
with your views on this web site.
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:34 ب.ظ
I have been surfing on-line more than three hours nowadays, but I by no means found any fascinating article like yours.

It is beautiful price sufficient for me. In my view, if all
site owners and bloggers made excellent content as you did, the internet will likely be much more helpful than ever before.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :